Kinh tế Đông Á

Người Hong Kong sẽ bỏ quê nhà ra đi hàng loạt trước cột mốc định mệnh 2047?

Thứ hai, 21-11-2016 23:06 1294

Khi "tuần trăng mật" 50 năm với quyền tự chủ tương đối lớn trong khuôn khổ "một quốc gia, hai chế độ" mới trôi qua gần hết một nửa, gần 60% thanh niên Hong Kong đã tính bỏ quê nhà ra đi trước viễn cảnh đặc khu hành chính này hoàn toàn trở thành một địa phương của Trung Quốc. Trong khi đó, các ngân hàng đang thấp thỏm như ngồi trên đống lửa với bài toán "cho vay hay không cho vay" với các khách hàng vay thế chấp nhà ở, còn giới trẻ với tư tưởng độc lập thì đang kịch liệt chống lại sự kiểm soát của đại lục và đấu tranh vì một Hong Kong độc lập. Hong Kong sắp bước vào một giai đoạn lịch sử quan trọng không kém, nếu không muốn nói là quan trọng và gay cấn hơn, thời điểm được trao trả về cho Trung Quốc năm 1997!

 

Nguồn: http://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Policy-Politics/Hong-Kong-s-year-2047-problem?page=1

 

Biên dịch: Lê Minh Tân

 

Gần đây người ta đã bắt đầu nói nhiều về thời điểm năm 2047, mốc thời gian 50 năm sau khi đặc khu hành chính Hong Kong được trao trả cho Trung Quốc vào năm 1997.


Người Hong Kong đã bắt đầu lo sợ, dù khá mơ hồ, về điều sẽ xảy ra sau khi khuôn khổ “một đất nước, hai chế độ” của Trung Quốc, vốn vẫn cho Hong Kong "một mức độ tự chủ cao" đạt giới hạn 50 năm.

Một số người lo ngại họ sẽ bị tước đoạt sự tự do mà hiện họ đang được hưởng. Sự không rõ ràng về tương lai đang là yếu tố thôi thúc tình cảm ủng hộ độc lập trong giới trẻ Hong Kong.

 

Lại một tương lai tăm tối


Ngày 14/10, Bethy Tam, quyền chủ tịch Hiệp hội ngân hàng Hong Kong, đã công khai kêu gọi chính quyền Hong Kong giải quyết vấn đề này càng sớm càng tốt.


Điều đầu tiên sẽ bị ảnh hưởng bởi “vấn đề năm 2047 " là các hợp đồng thế chấp nhà ở. Từ năm sau, các hợp đồng thế chấp ký mới với thời hạn 30 năm – thời hạn dài nhất có thể theo quy địnhh tại Hong Kong – sẽ có thời điểm hết hạn sau năm 2017.


Tại Hong Kong, toàn bộ đất đai đều thuộc sở hữu của chính quyền, và các nhà đầu tư hay các đối tượng khác sẽ được chính quyền cho thuê đất thông qua đấu giá. Tại New Territories, một quận ngoại thành, có tới 350.000 hợp đồng thuê đất như vậy sẽ hết hạn vào năm 2047. Các ngân hàng cho rằng sự không rõ ràng về cấu trúc pháp lý sau năm bản lề này sẽ khiến cho vay gặp khó khăn, và điều này có thể gây ra tình trạng hỗn loạn trên thị trường bất động sản.


Trên thực tế, chính những hợp đồng thế chấp nhà ở đã góp phần thúc đẩy Anh và Trung Quốc khởi động các cuộc đàm phán về việc trao trả Hong Kong cho Trung Quốc. Không giống như Đảo Hong Kong và khu Kowloon vốn được triều đình nhà Thanh nhượng cho Anh sau cuộc Chiến tranh nha phiến, New Territories được người Anh thuê với thời hạn 99 năm, từ năm 1898 tới năm 1997. Cuối những năm 1970, khi thời hạn thuê sắp hết, người ta đã bắt đầu bàn tán xem điều gì sẽ xảy ra với những hợp đồng thế chấp có thời hạn vượt quá năm 1997 (tại thời điểm đó, thời hạn tối đa của một hợp đồng thế chấp nhà ở là 15 năm). Một số người nêu quan ngại rằng hoạt động cho vay sẽ biến mất tại New Territories bởi khu vực này có thể bị sáp nhập vào Trung Quốc.

 

Bản đồ Hong Kong: New Territories nằm rất sát Trung Quốc. [i]Nguồn: Internet[/i]Bản đồ Hong Kong: New Territories nằm rất sát Trung Quốc. Nguồn: Internet

 

Năm 1979, Toàn quyền Hong Kong khi đó là ông Murray MacLehose đã có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Trung Quốc và đề nghị gia hạn thời gian thuê New Territories. Tuy nhiên, lãnh tụ Trung Quốc khi đó là Đặng Tiểu Bình dã từ chối và nói: "Khi hết thời hạn cho thuê, Trung Quốc sẽ khôi phục lại chủ quyền của mình đối với Hong Kong." Ông Đặng kêu gọi các nhà đầu tư tại Hong Kong "không nên lo lắng" và cho biết Trung Quốc sẽ giải quyết vấn đề này theo nguyên tắc “một quốc gia, hai chế độ”.


Trong Tuyên bố chung Trung-Anh năm 1984, Trung Quốc nhất trí rằng chế độ tư bản chủ nghĩa của Hong Kong sẽ được giữ nguyên trong 50 năm sau khi vùng lãnh thổ này được trao trả cho Trung Quốc. Năm 2017, Hong Kong sẽ đánh dấu kỷ niệm 20 năm ngày trở về với Trung Quốc. Mặc dù đã đi được gần nửa đoạn đường của thời hạn 50 năm, chính phủ Trung Quốc vẫn chưa tuyên bố rõ ràng về việc sẽ tiếp tục duy trì cơ chế “một quốc gia, hai chế độ” hay thực hiện tiếp quản đầy đủ đối với Hong Kong.

 

Ông Rimsky Yuen – Bộ trưởng tư pháp Hong Kong – lập luận rằng không quy định nào nói rằng Luật Cơ bản – tức hiến pháp có hiệu lực của Hong Kong – sẽ bị hủy bỏ sau 50 năm. Tuy nhiên quan điểm này không phải lúc nào cũng được người đại lục chấp nhận.


Một quốc gia, Một chế độ?

 

"Vị thế quốc tế của các thành phố của Trung Quốc đã khác rất nhiều so với năm 1997", một kế toán viên 24 tuổi đến từ Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông) và đang làm việc tại Hong Kong, nói. "Nếu Thượng Hải tiếp tục thúc đẩy tự do hóa, thì giá trị của Hong Kong trong vai trò một trung tâm tài chính sẽ sụp đổ", anh nói thêm và chỉ ra rằng Hong Kong xứng đáng nhận được ngày càng ít vị thế đặc biệt mà đại lục trao cho bởi đại lục đang có sự tăng trưởng kinh tế ngày càng nhanh chóng.


Mỗi khi các phong trào phản đối đại lục của Hong Kong được báo chí nhắc đến, cộng động mạng Trung Quốc đại lục lại phản ứng mạnh bằng những bình luận ngập tràn trên các trang web với nội dung kiểu như "Chúng ta còn định làm hư hỏng Hong Kong đến bao giờ nữa?". Tuy nhiên, Đảng Cộng sản Trung Quốc có khả năng sẽ không dễ dãi với Hong Kong nếu chúng ta xét đến nỗ lực của họ trong việc kiểm soát các phong trào ly khai khác đang âm ỉ tại Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương và Tây Tạng. Sau khi Tập Cận Bình lên nắm quyền lực, chính quyền trung ương đã xiết chặt sự kiểm soát đối với Hong Kong.

 

Yau Wai-ching, thành viên 25 tuổi của đảng Youngspiration ủng hộ độc lập, người lần đầu tiên giành một ghế trong Hội đồng lập pháp Hong Kong vào tháng 9 vừa rồi, cho rằng trong vài năm chắc chắn sẽ có một khuôn khổ “một quốc gia, một chế độ” được áp dụng. Cô kêu gọi có một cuộc trưng cầu dân ý để người dân Hong Kong quyết định họ muốn loại hình chế độ cai quản nào sau năm 2047.

 

Yau Wai-ching xinh đẹp và dũng cảm. [i]Nguồn: Internet[/i]Yau Wai-ching xinh đẹp và dũng cảm. Nguồn: Internet


Nhưng những người ủng hộ đại lục cùng chính quyền Hong Kong đang có những bước đi âm thầm nhằm tước bỏ ghế trong cơ quan lập pháp của Yau cùng các đồng nghiệp trong đảng của cô sau khi họ sử dụng ngôn ngữ có tính xúc phạm bên cạnh một tấm biểu ngữ viết "Hong Kong không phải là Trung Quốc". Hành động này đã vi phạm Luật cơ bản, theo đó Hong Kong là "một phần bất khả xâm phạm" của Trung Quốc, một người trong chính quyền Hong Kong nói.


Theo một cuộc thăm dò qua điện thoại do Đại học Trung Quốc của Hong Kong (Chinese University of Hong Kong) tiến hành cuối tháng 9 vừa rồi, 39% người được hỏi cho biết họ đang cân nhắc đi khỏi Hong Kong để đến những nơi như Đài Loan, Canada hay Australia. Trong số những người trong độ tuổi từ 18 đến 30, tỷ lệ này là 57%, nhiều người trong số này nêu lý do muốn ra đi là sự bất mãn với chế độ chính trị hiện tại, sự tan rã của xã hội và những quan ngại về kinh tế.


Với tương lai bất định, bầu không khí căng thẳng đang âm thầm rút đi nhựa sống của Hong Kong.