Kinh tế Đông Á

Lỗ vỡ mặt, nhưng tại sao doanh nghiệp Trung Quốc vẫn cắn răng bám trụ tại Bắc Triều Tiên?

Chủ nhật, 11-12-2016 13:03 759

Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Bắc Triều Tiên đang hứng chịu thua lỗ, nhưng đa số vẫn cắn răng bám trụ lại nước này. Mọi chuyện đều có lý do của nó.

 
Nguồn: YaoHui Wang, Đại học Kansas và XiaoTong Zhao, Đại học Sydney


http://www.eastasiaforum.org/2016/06/09/what-motivates-private-chinese-investment-in-north-korea/

 

Biên dịch: Dương Huy Quang

 

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Bắc Triều Tiên và đã không ngừng khuyến khích thương mại qua biên giới và đầu tư không chính thức tại nước láng giềng này kể từ năm 2006. Tuy nhiên, bất chấp việc Bắc Triều Tiên có giá nguyên vật liệu thấp, lao động rẻ và tiềm năng thị trường lớn, nước này vẫn là điểm đến dầu tư rủi ro cao cho các doanh nghiệp Trung Quốc.


Vấn nạn tham nhũng nghiêm trọng, tệ quan liêu hoành hành cùng nền tảng công nghiệp và cơ sở hạ tầng yếu kém, tất cả những vấn đề này đều làm tăng rủi ro đầu tư. Do đó, đa số nhà đầu tư Trung Quốc đều chịu chung số phận là làm ăn không có lãi. Thế nhưng, tại sao nhiều nhà đầu tư Trung Quốc lại chọn ở lại Bắc Triều Tiên?
Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi đã tiến hành các cuộc phỏng vấn chi tiết tại miền Đông Bắc Trung Quốc với hơn 20 nhà đầu tư Trung Quốc, những người đang có các khoản đầu tư dài hạn vào Bắc Triều Tiên. Nhiều người trong số họ đã có lúc ở trong thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc đi hay ở. Dựa trên những cuộc phỏng vấn này, có 3 lý do khiến các nhà đầu tư tiếp tục bám trụ ở lại Bắc Triều Tiên.


Thứ nhất, quyết định ở lại Bắc Triều Tiên của các nhà đầu tư đang chịu thua lỗ có thể được lý giải bởi lý thuyết “lệ thuộc lối mòn”. Do hầu hết các nhà đầu tư này đều làm ăn lâu dài tại Bắc Triều Tiên, kinh nghiệm thúc giục họ tiếp tục công việc kinh doanh của mình như một cách để duy trì thu nhập. Trong nhiều trường hợp, các nhà đầu tư sinh sống dọc theo biên giới giữa Trung Quốc và Bắc Triều Tiên và đã tham gia đầu tư vào Bắc Triều Tiên hơn 20 năm nay. Quá trình đầu tư lâu dài như vậy đã giúp họ tích lũy được nhiều kinh nghiệm có giá trị nhưng cũng khiến họ mắc kẹt ở thị trường này.

 

 

Mặc dù hầu hết nhà đầu tư khi được phỏng vấn đều phàn nàn về môi trường đầu tư nghèo nàn của Bắc Triều Tiên, họ cũng phải thừa nhận rằng họ chưa bao giờ nghĩ tới việc từ bỏ các khoản đầu tư của mình bởi họ không có kỹ năng hay kinh nghiệm điều hành các lĩnh vực kinh doanh khác. Ví dụ, một người điều hành một doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Bắc Triều Tiên nói “Tôi đã đầu tư vào Bắc Triều Tiên mấy chục năm nay, nên dù Bắc Triều Tiên không phải là địa điểm đầu tư tốt, thì tôi đâu biết làm gì khác ngoài việc tiếp tục duy trì khoản đầu tư hiện tại của mình?”.

 

Lý do thứ hai mà một số nhà đầu tư đang thua lỗ lựa chọn ở lại là họ muốn gỡ gạc lại ít nhiều lợi nhuận, hoặc chí ít cũng hòa vốn. Tình hình tài chính tệ hại buộc những nhà đầu tư này phải ở lại Bắc Triều Tiên bởi họ đã đầu tư gần hết vốn liếng vào các cơ sở kinh doanh tại nước này. Do vậy, mặc dù sốt ruột muốn rút vốn ra thì họ cũng chỉ có cách giảm dần dần số tiền đầu tư. Ví dụ, một nhà đầu tư trong lĩnh vực vật liệu xây dựng cho biết ông phải ở lại Bắc Triều Tiên bởi công ty của ông đặt nhà máy và trang thiết bị ở đây, và ông không thể ngay lập tức rút vốn đầu tư ra được.


Lý do thứ ba mà các nhà đầu tư chọn ở lại Bắc Triều Tiên là để làm quen với thị trường đồng thời tìm kiếm những cơ hội kinh doanh sinh lời tốt hơn. Các nhà đầu tư này thường đầu tư vào các lĩnh vực bảo trì hay xuất nhập khẩu vốn không thâm dụng vốn hay lao động. Thông qua đó, họ sử dụng các công việc kinh doanh không có lợi nhuận để thu thập thông tin về những lĩnh vực kinh doanh có thể sinh lời đồng thời thu thập kiến thức thực tế về cách thức làm ăn tại Bắc Triều Tiên. Họ cũng có thể cố gắng tận dụng các khoản đầu tư nhỏ hiện tại để xây dựng các mạng lưới quan hệ xã hội cần thiết cho các khoản đầu tư lớn hơn trong tương lai.