Kinh tế Đông Nam Á

Thái Lan vùng vẫy thoát bẫy thu nhập trung bình

Thứ bảy, 31-12-2016 12:53 1873

Từng một thời tăng trưởng bùng nổ, kinh tế Thái Lan giờ đang phải vùng vẫy để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình – đây cũng là ngưỡng mà các nền kinh tế đang phát triển hay mắc kẹt.

 

Nguồn: "Thailand struggles to escape middle income trap", Nikkei Asian Review, 29/12/2016

 

Biên dịch: Nguyễn Quốc Duy

 

Tháng 12/2016, công ty Goodyear Tire & Rubber của Mỹ khởi công xây dựng một dây chuyền sản xuất mới cho nhà máy sản xuất lốp máy bay của mình tại tỉnh Pathum Thani, phía bắc thủ đô Bangkok của Thái Lan. Theo kế hoạch, nhà máy mới này sẽ bắt đầu sản xuất sản phẩm lốp radial (radial tire - còn gọi là lốp mành song song, khác với lốp mành chéo – bias tire) vào năm 2018. Một lãnh đạo công ty Goodyear cho biết công ty này chọn Thái Lan bởi vị trí quan trọng của nước này tại ngay trung tâm của thị trường máy bay đang tăng trưởng của Châu Á.

 

Hãng điện tử khổng lồ của Đức Robert Bosch cũng đã khởi công xây dựng một cơ sở nghiên cứu và phát triển cho các sản phẩm vòi phun nhiên liệu tại Thái Lan. Đây là cơ sở thứ ba thuộc loại này của Robert Bosch tại Châu Á; hai cơ sở trước đó là tại Nhật Bản và Trung Quốc.

 

Sau Thỏa ước Plaza năm 1985 (Thỏa ước Plaza – Plaza Accord - là thỏa ước tài chính được ký ngày 22 tháng 9 năm 1985 giữa chính phủ các nước Mỹ, Nhật Bản, Tây Đức, Anh và Pháp nhằm giảm giá đồng đô-la Mỹ so với đồng Yên Nhật và đồng Mác Đức bằng cách can thiệp vào thị trường ngoại hối - ND), nhiều công ty Nhật Bản đã tìm đến Thái Lan để đối phó với sự tăng giá của đồng Yên. Sự cải thiện về hạ tầng giao thông và các ngành công nghiệp phụ trợ như nguyên vật liệu và cấu kiện cũng khuyến khích các công ty nước ngoài lựa chọn Thái Lan.

 

Ô tô và điện tử là những lĩnh vực cho đến nay được hưởng lợi nhiều nhất. Năm 2012, Thái Lan vượt qua Pháp để trở thành nước sản xuất ô tô lớn thứ 10 thế giới với 2,45 triệu chiếc. Nước này cũng chiếm tới 30% sản lượng ổ đĩa cứng toàn cầu.

 

Công nhân đang kiểm tra ô tô tại một nhà máy ở tỉnh  Rayong, miền Đông Thái LanCông nhân đang kiểm tra ô tô tại một nhà máy ở tỉnh Rayong, miền Đông Thái Lan

 

Tuy nhiên, xung lực tăng trưởng của Thái Lan giờ đây dường như đã biến mất. Tốc độ tăng trưởng bình quân của nước này trong 5 năm trở lại đây chủ đạt 2,7%, xếp thứ 9 trong số 10 nước ASEAN. Thái Lan bị ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt năm 2011 và cuộc đảo chính quân sự năm 2014. Nhưng vấn đề tăng trưởng chậm lại của Thái Lan không đơn giản chỉ là một cơn nấc cụt đến rồi đi nhanh.

 

Theo số liệu từ Tổ chức Thương mại đối ngoại Nhật Bản, công nhân làm việc trong các nhà máy tại Bangkok có mức lương 344 USD/tháng, gần gấp đôi mức lương của công nhân tại Việt Nam và Myanmar. Nhưng sự trì trệ trong phát triển công nghiệp nhằm phản ứng trước tình hình chi phí lao động tăng cao đã khiến GDP đầu người của Thái Lan dậm chân tại chỗ ở mức dưới 6.000 USD kể từ khi đạt mức đỉnh cao 2.000 USD cách đây 22 năm.

 

Đầu tư nâng cao tay nghề, trình độ


Bồi dưỡng đội ngũ nhân lực có tay nghề, trình độ cao đồng thời ưu đãi về thuế sẽ là những giải pháp chủ chốt để thu hút thêm đầu tư nước ngoài. Năm ngoái, tập đoàn dầu khí nhà nước PTT của Thái Lan đã khai trương Viện Khoa học và Công nghệ Vidyasirimedhi (Vistec) ở miền đồng nước này.

 

Vistec tiến hành nghiên cứu trong các lĩnh vực như nhựa dẻo phân hủy sinh học (biodegradable resins) và năng lượng tái tạo. Giáo sư Jumras Limtrakul, Chủ tịch Vistec, cho biết mục tiêu của viện là bồi dưỡng những ứng viên có tiềm năng giành giải Nobel trong tương lai.

 

Thủ đô Bangkok - Thái LanThủ đô Bangkok - Thái Lan

 

Chính phủ Thái Lan cũng có kế hoạch miễn thuế thu nhập cá nhân trong 15 năm cho các chuyên gia nước ngoài làm việc trong dự án Hành lang kinh tế phía Đông (EEC) của nước này. Ông Kanit Sangsubhan, thành viên nhóm công tác kinh tế đặc biệt về đầu tư củ EEC, cho biết họ có kế hoạch thu hút nhân lực cũng như đầu tư từ nước ngoài.

 

Chính phủ của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra – cầm quyền từ năm 2001 đến năm 2006 – đã cố gắng thu hút đầu tư vào lĩnh vực sản xuất xe hơi tiết kiệm nhiên liệu và chế biến thực phẩm với tham vọng biến Thái Lan thành "Detroit của Châu Á" và "bếp ăn của thế giới”. Nhưng những biến động đến cùng sự thay đổi chế độ khiến cho việc hoạch định một chiến lược dài hạn bị bỏ quên.

 

Chính phủ tạm quyền của Thủ tướng Prayuth Chan-ocha đã bắt tay vào một kế hoạch 20 năm và đang nỗ lực ban hành các luật cần thiết để bảo đảm thực thi kế hoạch dài hơi này mặc dù ngay năm sau tại Thái Lan sẽ diễn ra cuộc tổng tuyển cử nhằm đưa nước này trở lại chính quyền dân sự.

 

Một số thông tin về Thái Lan:

- Dân số: 68 triệu (2015)

- Diên tích: 513.000 km2

- Thủ đô: Bangkok

- GDP: 409 tỷ USD (ước tính 2016)

- GDP đầu người: 5.938 USD (ước tính 2016)