Kinh tế Đông Nam Á

Khó khăn chờ đợi kinh tế Malaysia năm 2017

Thứ tư, 01-02-2017 23:28 1797

Năm 2017 có thể sẽ không phải màu hồng với kinh tế Malaysia. Xét đoán một cách bi quan, dự báo tăng trưởng có thể giảm xuống mức từ 4-4,2%. Điều an ủi là hình bóng mờ nhạt của những tin tức tiêu cực có thể được trông thấy từ phía xa và Malaysia có thể trông cậy vào những nhà hoạch định chính sách lão luyện để đối phó với những cú sốc này.


Nguồn: Shankaran Nambiar - Malaysia's economy that was - East Asia Forum, 20/01/2017

 

Biên dịch: Dương Huy Quang


2016 là một năm sóng gió cho kinh tế Malaysia. Tốc độ tăng trưởng – một chỉ số lớn đánh giá sức khỏe kinh tế vĩ mô – đã “đổ đèo”. Từ mức tăng 5% trước đây, năm 2016 có khả năng chỉ chứng kiến mức tăng khoảng 4,2%.

Điều đáng lo ngại hơn là tăng trưởng kinh tế của Malaysi phần lớn dựa vào nhu cầu trong nước với mức tăng 6,3% trong Quý 2 năm 2016 – cao hơn mức tăng 3,6% của Quý 1. Tuy nhiên, nhu cầu trong nước thì có hạn bởi quy mô nhỏ của nền kinh tế trong nước cũng như khoảng thời gian mà nhu cầu trong nước có thể thúc đẩy tăng trưởng là không dài.


Trái lại, nhu cầu ở nước ngoài đã giảm thảm hại trong những tháng vừa qua. Tăng trưởng xuất khẩu ròng đã giảm từ 3,8% năm 2015 xuống -12,4% trong Quý 1 năm 2016 và vẫn ở mức ảm đạm -7% trong Quý 2.


Nhu cầu ở nước ngoài ít có khả năng sẽ sớm phục hồi. Kinh tế Nhật Bản hiện chưa cho thấy bất cứ dấu hiệu nào là sẽ sớm phục hồi. Kinh tế Trung Quốc thì đang tiến đến sự giảm tốc tăng trưởng (mà hy vọng là sẽ chỉ ở mức độ nhẹ nhàng), còn Châu Âu thì ít có khả năng tạo ra nhu cầu xuất khẩu cho Malaysia do sự kiện Brexit và do sự sợ hãi những người kế nhiệm tiềm năng. Do vậy, Malaysia sẽ phải trông cậy vào sự cải thiện của nền kinh tế Mỹ để có được sự trợ giúp trong việc vực dậy những con số về xuất khẩu.

Kinh tế Malaysia năm 2017 sẽ tăng trưởng chậmKinh tế Malaysia năm 2017 sẽ tăng trưởng chậm

 

Thế nhưng, dù kinh tế Mỹ có mạnh lên thì tác động của nó cũng có những mặt trái. Chính quyền của ông Trump có thể hủy bỏ Hiệp định TPP, từ đó làm tổn hại lĩnh vực thương mại và đầu tư – 2 biến số chủ chốt của Malaysia vào lúc này. Hơn nữa, quyết định tăng lãi suất vào tháng 12/2016 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng không có lợi cho Malaysia. Khả năng Mỹ sẽ có ít nhất ba đợt tăng lãi suất nữa trong năm 2017 không phải là tin tốt lành với Malaysia và làm gia tăng mối đe dọa về việc đồng ringgit sẽ còn mất giá hơn nữa so với đồng USD.


Do đó, việc tăng trưởng xuất khẩu ở mức 2,7% trong Quý 1 năm 2016 và giảm còn 1,4% trong Quý 2 không phải là điều gì ngạc nhiên. Tăng trưởng xuất khẩu bình quân trong 8 tháng của năm 2016 chỉ vẻn vẹn 0,9% (mức tăng trưởng năm 2014 là 6,3%). Nếu xu hướng này tiếp tục duy trì, cán cân thương mại nhiều khả năng sẽ co hẹp.


Trong bối cảnh khá ảm đạm này, cơ sở cho ngân sách 2017 của Malaysia trở nên dễ hiểu. Ngân sách này chủ yếu nhắm đến mục tiêu gia tăng nhu cầu trong nước. Các biện pháp được đưa ra bao gồm 2,6 tỷ ringgit (RM) (khoảng 579 triệu USD) bổ sung cho chương trình Hỗ trợ nhân dân 1Malaysia cùng các chương trình khác nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở - đặc biệt là những đối tượng nằm ở nhóm 40% người có thu nhập thấp nhất của nước này (gọi tắt là B40). Ngoài ra còn có những ưu đãi dành cho công chức nhà nước cũng như ngân sách 50 triệu RM (khoảng 11 triệu USD) để đào tạo 20.000 cử nhân tốt nghiệp đại học để họ dễ tìm được việc làm hơn.


Trong khi những nỗ lực này sẽ làm tăng nhu cầu trong nước, sự phù hợp của chúng vẫn là vấn đề bị đặt câu hỏi. Ví dụ, ý định trợ giúp về tài chính cho B40 là đi ngược lại các nguyên tắc của một nền kinh tế theo định hướng thị trường và không có trợ cấp. Một khi sự trợ giúp tài chính đã được đưa vào áp dụng, sẽ khó để rút nó lại. Như với vấn đề tạo việc làm cho cử nhân đã tốt nghiệp, vấn đề cần được coi như một vấn đề về cấu trúc, thay vì được coi như một vấn đề mang tính sự vụ và chỉ nhắm đến 20.000 cử nhân. Còn các chính sách nhằm cải thiện năng lực tiếp cận nhà ở giá hợp lý thì không đủ do quy mô của vấn đề là quá lớn.


Tuy nhiên, điều cần lưu ý là chính phủ Malaysia quyết tâm duy trì kỷ luật tài khóa đồng thời cũng quyết tâm thu hẹp sự chênh lệch tài khóa. Một mức thâm hụt nới rộng sẽ có tác động tai hại vào thời điểm này, mặc dù nếu những năm trước đây đã có tiền sử tốt về vấn đề này, thì có thể đây đã là công cụ thuận tiện để viện đến.


Một điểm nóng khác là việc giá trị của đồng ringgit so với đồng USD đang suy giảm nhanh chóng. Mặc dù hầu hết các thị trường mới nổi đều đã chứng kiến đồng tiền của mình mất giá so với đồng USD, bản thân đồng ringgit cho đến nay đã là đồng tiền có mức sụt giá tương đối lớn nhất trong khu vực. Mặc dù giới chức Malaysia đã tuyên cho 1MDB hoàn toàn trắng án, việc truyền thông quốc tế tiếp tục đưa tin trong khi Bộ Tư pháp Mỹ thể hiện sự quan tâm đến công ty này có thể đã làm nản lòng một số nhà đầu tư nước ngoài.


Đối mặt với việc đồng ringgit mất giá, Ngân hàng trung ương Malaysia (Bank Negara Malaysia -BNM) đã nhắc nhở các tay chơi trên thị trường rằng đồng ringgit vẫn chưa phải một đồng tiền được quốc tế hóa đầy đủ. BNM đã yêu cầu các ngân hàng nước ngoài không cư trú không tham gia vào các giao dịch liên quan đến hợp đồng kỳ hạn tiền không giao dịch (non-deliverable forward-related - NDF). Bằng việc hạn chế giao dịch NDF, cơ quan quản lý này chỉ đang “tái thực thi” những quy định hiện hành chống lại việc giao dịch đồng ringgit ở nước ngoài. Nhưng các nhà đầu tư nước ngoài đang tỏ ra hoài nghi động thái này.


Một biện pháp khác để đối phó với tình trạng đồng ringgit mất giá là áp dụng quy định các nhà xuất khẩu chỉ được giữ lại tối đa 25% số ngoại tệ thu được từ việc xuất khẩu, số còn lại phải được đổi sang đồng ringgit. Bank Negara Malaysia đã tuyên bố các nhà xuất khẩu được tự do chuyển đổi đồng tiền để đáp ứng tối đa 6 tháng nghĩa vụ trả nợ đối với các khoản nợ không phải bằng đồng ringgit. BNM quả quyết những biện pháp này cũng không khác gì các biện pháp kiểm soát vốn. Tuy nhiên, đây là những động thái can thiệp vào thị trường vào phá vỡ tiến trình ra quyết định của các nhà xuất khẩu.


2017 có thể sẽ không phải màu hồng với kinh tế Malaysia. Xét đoán một cách bi quan, dự báo tăng trưởng có thể giảm xuống mức từ 4-4,2%. Điều an ủi là hình bóng mờ nhạt của những tin tức tiêu cực có thể được trông thấy từ phía xa và Malaysia có thể trông cậy vào những nhà hoạch định chính sách lão luyện để đối phó với những cú sốc này.


Tác giả Shankaran Nambiar là nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu kinh tế Malaysia.

 

Một số thông tin cơ bản về kinh tế Malaysia:

- Diện tích: 330.803 km2

- Dân số (ước tính 2017): 31,3 triệu

- GDP (ước tính 2015): 375 tỷ USD

- GDP bình quân đầu người (ước tính 2015): 12,1 nghìn USD