Tin tức châu Âu

Nga hậm hực khi có nguy cơ bị phá thế độc quyền cung cấp khí đốt cho Châu Âu

Thứ sáu, 21-04-2017 13:30 475

TAP sẽ được kết nối với Đường ống dẫn khí thiên nhiên xuyên vùng Anatolia (gọi tắt là TANAP) – công trình hiện đang được thi công xuyên qua Thổ Nhĩ Kỳ, sau đó nối với Đường ống Nam Caucasus (Cáp-ca-dơ) nối liền Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan. Khi hoàn thành, ba tuyến đường ống này sẽ tạo thành Hành lang khí đốt phía Nam, đưa khí thiên nhiên từ Azerbaijan thẳng đến Châu Âu.

 

Nguồn: "Russia on edge as Europe eyes other gas sources", Nikkei Asian Review, 28/08/2016

 

Biên dịch: Lê Minh Tân


Nga đang ngày càng lo âu về kế hoạch của các nước Châu Âu nhằm xây dựng một đường ống dẫn khí thiên nhiên khổng lồ kéo dài từ Biển Cát-xpi. Đây là một phần trong nỗ lực của khu vực nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Ukraine cùng những bất đồng chính trị khác.


Ngày 17/5/2016, đại diện từ các quốc gia chủ yếu tại Châu Âu đã tham dự một buổi lễ tại thành phố Thessaloniki (Hy Lạp) để dự lễ khởi công xây dựng Đường ống xuyên biển Adriatic (gọi tắt là TAP). Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thăm tới Hy Lạp một tuần sau đó, có thể là để nghiên cứu các kế hoạch nhằm tạo ra một tuyến đường ống riêng biệt phục vụ vận chuyển khí đốt từ Nga qua Hy Lạp và Italia tới phần còn lại của Châu Âu.


Quyết định của ông Putin tới thăm Hy Lạp không lâu sau lễ khởi công TAP phản ánh sự lo ngại ngày càng gia tăng của Nga về tuyến đường ống dài 900 km chạy từ biên giới Hy Lạp – Thổ Nhĩ Kỳ đến Italy này.


Đường vận chuyển huyết mạch


TAP sẽ được kết nối với Đường ống dẫn khí thiên nhiên xuyên Anatolia (gọi tắt là TANAP) – công trình hiện đang được thi công xuyên qua Thổ Nhĩ Kỳ, sau đó nối với Đường ống Nam Caucasus (Cáp-ca-dơ) nối liền Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan. Khi hoàn thành, ba tuyến đường ống này sẽ tạo thành Hành lang khí đốt phía Nam, đưa khí thiên nhiên từ Azerbaijan thẳng đến Châu Âu.

 

Các nỗ lực mới của Châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga: TAP (xanh), TANAP (đỏ), Đường ống Nam Caucasus (vàng). Khi hoàn thành, ba tuyến đường ống này sẽ tạo thành Hành lang khí đốt phía Nam, đưa khí thiên nhiên thẳng từ Azerbaijan đến Châu Âu.Các nỗ lực mới của Châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga: TAP (xanh), TANAP (đỏ), Đường ống Nam Caucasus (vàng). Khi hoàn thành, ba tuyến đường ống này sẽ tạo thành Hành lang khí đốt phía Nam, đưa khí thiên nhiên thẳng từ Azerbaijan đến Châu Âu.

 

Lượng khí Azeri tới được Châu Âu dự kiến chỉ chiếm 5% tổng lượng khí Nga cung cấp cho khu vực. Tuy nhiên, với trữ lượng dồi dào, Iran hoàn toàn có thể dẫn khí từ đường ống hiện hữu tại Thổ Nhĩ Kỳ vào cho TANAP và TAP khi đường ống này hoàn thành. Hành lang khí đốt phía Nam có thể trở thành huyết mạch chủ yếu cho dòng khí thiên nhiên từ Trung Á và Trung Đông đến Châu Âu.

 

Nga từ trước đến nay vẫn cố gắng ngăn chặn những diễn biến này. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã lên tiếng bày tỏ quan ngại về tác động mà một kế hoạch khác do Liên minh Châu Âu (EU) dẫn đầu nhằm xây dựng một đường ống ngang qua Biển Cát-xpi sẽ gây ra đối với những lợi ích của khu vực. Tuyến đường ống đề xuất sẽ nối Turkmenistan – nước có trữ lượng khí thiên nhiên lớn thứ tư thế giới – với TANAP tại Azerbaijan, từ đó đưa lượng lớn khí của Turkmenistan tới Châu Âu và làm lung lay thế độc quyền của Nga tại thị trường lớn nhất của nước này.

 

Moscow đã gia tăng áp lực lên các nước khác trong vùng biển Cát-xpi, đồng thời công ty dầu khí nhà nước Gazprom cũng đột ngột cắt giảm 60% nhập khẩu từ Turkmenistan trong năm 2015. Động thái này chỉ làm gia tăng sự mất tin tưởng vào Nga và thúc đẩy Turkmenistan tìm kiếm những người mua khác cho nhiên liệu của mình. Ngay cả Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cũng tỏ ra ủng hộ đường ống xuyên biển Cát-xpi. Tuy nhiên Nga duy trì quan điểm rằng tất cả các quốc gia nằm bên bở biển - bao gồm cả bản thân Nga - trước hết phải đồng ý về tuyến đường ống này; và Nga cho đến nay vẫn chưa cho thấy có dấu hiệu lay chuyển về quan điểm.

 

Không từ bỏ


Nga cho đến nay vẫn chưa chịu từ bỏ việc dẫn khí đốt sang Châu Âu bằng cách đi vòng qua Ukraine, ngay cả sau khi nước này đã từ bỏ dự án đường ống South Stream qua Bulgaria vào năm 2014. Dự án TurkStream cũng đổ vỡ năm ngoái khi quan hệ song phương với Thổ Nhĩ Kỳ xấu đi sau khi một máy bay quân sự của Nga bị (Thổ Nhĩ Kỳ) bắn hạ. Tuy nhiên, Moscow vẫn đang theo đuổi một dự án đường ống với Hy Lạp và dự án NordStream 2 vươn đến Châu Âu qua Biển Baltic.


Trong chuyến thăm vào tháng 6 tới Nga, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố “các cánh cửa đều mở” cho bất cứ công ty nào, bao gồm cả các công ty Nga, tham gia phát triển mỏ dầu Leviathan lớn ngoài khơi Israel. Trước đó, khi ông Netanyahu thăm Nga vào tháng 4, Tổng thống Nga Putin đã hỏi Thủ tướng Israel liệu Gazprom có thể tham gia dự án này được không.


Truyền thông Israel từng cáo buộc Nga cố gắng ngăn chặn xuất khẩu của nước này, đồng thời cảnh bảo Moscow có thể sử dụng dự án này làm cớ để yêu sách cho tàu chiến Nga được đi qua Địa Trung Hải. Putin đã gặp Netanyahu bốn lần trong năm ngoái và kêu gọi thiết lập một mối quan hệ đối tác chống khủng bố nhằm “quyến rũ” Israel.


Nhưng quan hệ Israel-Thổ Nhĩ Kỳ đang trên đà phục hồi sau khi nguội lạnh năm 2010 mà nguyên nhân là việc Israel tấn công một đội tàu của Thổ Nhĩ Kỳ. Hai nước được cho là đã sắp đạt được thỏa thuận về việc dẫn khí đốt từ Israel tới Thổ Nhĩ Kỳ, một đối thủ cạnh tranh của Nga. Ngoài ra, Châu Âu còn đang nhận được nhiều hơn nhiên liệu từ Qatar. Khu vực này đang từng bước giảm phụ thuộc vào khí đốt của Nga, điều này càng khiến Nga khó chịu.


Thách thức lớn với Nga trước đây từng là đường ống Nabucco, một đề xuất cũ của Châu Âu về việc dẫn khí từ biến Cát-xpi vào khu vực này. Dự án này không thu hút được sự quan tâm của giới doanh nghiệp và đã được thay thế bằng TANAP. Nhưng dường như Putin vẫn đang phải vật lộn với bóng ma của dự án vốn được đặt tên theo ông vua bạo ngược trong vở opera của nhà soạn nhạc Verdi.