Kinh tế Thế giới

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dưới thời Tổng thống Donald Trump: Ai sẽ là kẻ chiến bại?

Thứ bảy, 14-01-2017 11:04 1526

Với việc Donald Trump sắp chính thức trở thành Tổng thống Mỹ, một cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung có khả năng sẽ nổ ra. Mỹ sẽ đánh thuế hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc với mức cao đến mức tàn khốc, nhưng Trung Quốc cũng không phải dạng vừa khi đã thủ sẵn phương án đáp trả mà mục tiêu là: máy bay Boeing, điện thoại iPhone, sinh viên Trung Quốc đang theo học tại Mỹ, v.v...


Nguồn: JENNIFER LO - Who will lose in the looming US-China trade war? - Nikkei Asian Review, 10/01/2017

 

Biên dịch: Lê Minh Tân

 

Với việc Donald Trump sẽ chính thức nhậm chức vào ngày 20/1 tới, tất cả mọi người hiện đều quan tâm xem liệu vị tổng thống mới của Hoa Kỳ có “nói đi đôi với làm” bằng cách phát động một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc – một cuộc chiến mà theo các chuyên gia về thương mại sẽ chẳng có ai chiến thắng – hay không.


Trong thời gian tranh cử, ông Trump cam kết rằng ngay trong ngày đầu tiên trên cương vị ông chủ Nhà Trắng, ông sẽ coi Trung Quốc là quốc gia thao túng đồng tiền, đồng thời sẽ áp đặt mức thuế quan đích đáng lên tới 45% đối với hàng hóa Trung Quốc để làm dịu bớt tình trạng mất cân bằng thương mại của Mỹ. Cấp dưới của ông sau đó đã có những động thái giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của cả hai cam kết này.

 

Trump sẽ khơi mào cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?Trump sẽ khơi mào cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?


Nhưng mối đe dọa thực sự đối với quan hệ Mỹ-Trung có thể không phải ở 100 ngày cầm quyền đầu tiên của ông Trump. Ông Marcus Noland, Phó Chủ tịch cấp cao của Viện Peterson về Kinh tế học quốc tế, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, nói: "Phải một hoặc hai năm tới, khi các biện pháp kích thích tài khóa bắt đầu ngấm và thâm hụt thương mại bắt đầu tăng (thì các mâu thuẫn Mỹ-Trung mới bắt đầu rõ rệt – ND)”.


Đề xuất giảm thuế và gia tăng chi tiêu vào hạ tầng và quốc phòng có thể tạo ra một gói kích thích tài khóa, từ đó dẫn tới những vấn đề như sự bùng nổ tăng trưởng ngắn hạn, thâm hụt ngân sách, tăng lãi suất và đồng đô-la mạnh.

 

"Điều có thể sẽ xảy ra là một phiên bản rất tệ của chính quyền của Tổng thống Ronal Reagan trong nhiệm kỳ đầu tiên" khi mà thâm hụt thương mại đã khiến vị cựu Tổng thống tăng cường bảo hộ thương mại, Noland phát biểu tại một hội thảo tại Hong Kong hôm Thứ hai.

 

Marcus Noland, Phó Chủ tịch cấp cao Viện PetersonMarcus Noland, Phó Chủ tịch cấp cao Viện Peterson


Peter Navarro, cố vấn kinh tế của ông Trump, so sánh những đề xuất của sếp mình với các loại thuế quan mà Reagan đã áp đặt đối với xe hơi và thép nhập khẩu từ Nhật để bảo hộ nền kinh tế Hoa Kỳ trong những năm 1980. Mô tả Trump là "người theo chủ nghĩa thương mại tự do" giống như Reagan, Navarro cho rằng vị tổng thống sắp tới của nước Mỹ sẽ "bảo vệ nước Mỹ trước những kẻ gian trá " và buộc Trung Quốc phải chơi theo đúng luật.


Tuy nhiên, các nhà quan sát thì hồ nghi về chương trình nghị sự của ông Trump. Noland nói: "Trump quên một điều là khi áp đặt thuế quan cao đối với hàng hóa Nhật Bản là trong bối cảnh Chiến tranh lạnh. Khi đó, Nhật Bản phải tuân thủ những hạn chế về thương mại do Hoa Kỳ lúc này là “người bảo trợ kinh tế và quân sự tối thượng” của nước này" .


Xưa khác, nay khác


Tình thế giữa Mỹ và Trung Quốc hiện nay rất khác. Bắc Kinh đã nói rõ rằng họ sẵn sàng trả đũa nếu Trump áp đặt mức thuế mới đối với sản phẩm từ Trung Quốc. Theo một bài bình luận đăng trên tờ Hoàn cầu Thời báo thuộc sở hữu của nhà nước Trung Quốc, máy bay Boeing, điện thoại iPhone, đậu tương và thậm chí sinh viên Trung Quốc đang theo học tại Mỹ đã được nhắm để biến thành những mục tiêu khả dĩ cho động thái trả đũa này.


Một nghiên cứu gần đây của Viện Peterson ước tính rằng cuộc chiến thương mại do Mỹ dẫn đầu có thể phải trả giá bằng hơn 4 triệu việc làm của người Mỹ trong khu vực tư nhân – điều này sẽ đẩy Mỹ vào một cuộc suy thoái. Các ngành công nghiệp phụ thuộc và xuất khẩu và sản xuất cho các khu vực như công nghệ thông tin, không gian và kỹ thuật cơ khí sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Nó (cuộc chiến thương mại) cũng sẽ có tác động lan rộng sang những khu vực không liên quan trực tiếp đến thương mại quốc tế như phân phối bán lẻ và nhà hàng.


Ngân hàng Singapore (The Bank of Singapore), khối kinh doanh ngân hàng bán lẻ của Tập đoàn Ngân hàng Oversea-Chinese (OCBC), cũng đã khuyến cáo về những hậu quả tiêu cực của chính sách kinh tế của ông Trump (Trumponomics). "Rủi ro suy thoái đã trở nên hiện hữu trong bối cảnh tập hợp chính sách kinh tế kiểu tăng trưởng-suy thoái đan xen kiên tục của Trump", Richard Jerram - trưởng kinh tế gia của Ngân hàng Singapore - nhận định. Trong khi kích thích tài khóa sẽ tạo nên áp lực lạm phát cho nền kinh tế Mỹ vốn đã gần hết công suất, thuế quan cao hơn có thể sẽ làm thương mại toàn cầu trì trệ.


Vậy, ai sẽ là kẻ chiến bại trong chiến tranh thương mại Mỹ-Trung?


"Cả hai bên sẽ đều thua, bởi đó là bản chất của thương mại", Noland nhận định, đồng thời nói thêm rằng đây sẽ là một cuộc chiến thương mại với tác động thụt lùi về kinh tế. Nghiên cứu này cũng cho thấy thiệt hại từ cuộc chiến sẽ thuộc về những đối tượng dễ bị tổn hại nhất với kỹ năng thấp hơn và thu nhập cũng thấp hơn – đây cũng chính là những cử tri bỏ phiếu nhiệt thành nhất cho Trump trong cuộc bầu cử tháng 11/2016.


Trump cũng đã đe dọa sẽ áp đặt mức thuế quan 35% đối với hàng nhập khẩu từ Mexico đồng thời xây một bức tường ở biên giới phía nam nhằm ngăn chặn dòng người nhập ngõ hầu cho phép người thất nghiệp tại Mỹ "chiếm trọn những công việc lương cao". Tuy nhiên, những nhà phê bình giống như Noland nói rằng nếu Trump muốn đẩy nước láng giềng vào suy thoái, thì hậu quả sẽ hoàn toàn ngược lại: rốt cuộc Mỹ sẽ phải đón nhận dòng người nhập cư bất hợp pháp còn lớn hơn.


Dù vậy, năm đầu tiêu của chính quyền của ông Trump có vẻ như sẽ nhiều hỗn loạn. "Những dòng trạng thái trên twiteer của ông ấy có thể thể hiện một giọng điệu nào đó, nhưng chính sách thực tế sẽ xuất phát từ những tranh luận nội bộ mang tính chất cả công quyền lẫn cá nhân trong hệ thống mà Trump dường như đang bắt đầu xây dựng", Noland kết luận.