Kinh tế Trung Quốc

Cả trăm triệu người Trung Quốc ra nước ngoài du lịch mỗi năm nói lên điều gì?

Thứ tư, 21-12-2016 16:03 1219

Mỗi năm, cả trăm triệu người Trung Quốc ra nước ngoài du lịch. Cụ thể, hết năm 2016, dự kiến lượng khách Trung Quốc đi du lịch nước ngoài sẽ là 133 triệu. Nhưng bên cạnh việc du lịch, nhiều người Trung Quốc ra nước ngoài để đầu tư, tìm việc làm, học hành hay thậm chí chỉ để mua sắm nhu yếu phẩm hàng ngày!


Nguồn: Yuk Wah Chan- http://www.eastasiaforum.org/2016/12/16/what-drives-chinese-outbound-tourism/

 

Biên dịch: Dương Huy Quang


Ngành du lịch Châu Á trong thập kỷ vừa qua đã chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc mà nhân tố thúc đẩy hàng đầu là sự bùng nổ số lượng khách du lịch đến từ Trung Quốc lục địa. Khách du lịch Trung Quốc giờ đây chiếm số lượng lớn nhất thế giới với trên 100 triệu chuyến đi được ghi nhận năm 2015. Đáng chú ý, tới 89,5% trong số này là tới các điểm đến ở Châu Á.



Với khu vực Đông Nam Á, Trung Quốc giờ đây cũng đã vượt qua Châu Âu để trở thành nguồn khách du lịch lớn nhất bên ngoài ASEAN. Với một số nước và khu vực khác ở Châu Á như Hong Kong, Macau, Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Campuchia và Hàn Quốc, Trung Quốc cũng là nguồn khách du lịch lớn nhất.


Ngành du lịch outbound (tức du lịch ra nước ngoài, thay vì du lịch nội địa - ND) đã và đang thúc đẩy sự chuyển đổi và phát triển của ngành du lịch Châu Á. Nhưng, bên cạnh việc cho thấy sự sung túc hơn của người dân cùng sự nổi lên của thói quen du lịch như một xu hướng văn hóa, sự phát triển của du lịch outbound Trung Quốc cũng cho thấy những nét đặc thù trong sự phát triển của Trung Quốc.


Sự phát triển nhanh chóng của du lịch outbound Trung Quốc bắt nguồn từ những cải cách sâu rộng mà kết quả là nhiều gia đình Trung Quốc đã có nhiều của ăn của để hơn. Ngoài ra, kinh tế mở cửa cũng giúp việc đi lại của người dân được tự do, không còn bị nhà nước kiểm soát chặt chẽ như trước đây.


Ở Châu Á, sự nổi lên của xu hướng “đi du lịch” trong vai trò một hoạt động giải trí phổ biến là một hiện tượng tương đối mới mẻ. Điều này đặc biệt đúng với Trung Quốc, nơi 80% dân số vào những năm 1980 là thuộc khu vực nông nghiệp. Các chính sách có trọng điểm của nhà nước đã giúp tạo nên sự bùng nổ của thị trường du lịch nội địa Trung Quốc từ đó đến nay.


Du lịch outbound của Trung Quốc bắt đầu phát triển mạnh từ những năm 2000 mặc dù những chuyến đi ra nước ngoài đầu tiên đến các thành phố vùng biên như Hong Kong và Macau chủ yế để thăm thân đã diễn ra từ những năm 1980. Thập niên 1990 chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về du lịch qua biên giới giữa Trung Quốc và các nước láng giềng như Mông Cổ, Việt Nam, Lào, Myanmar và Liên Xô (cũ). Các nước phương Tây bắt đầu cấp visa cho khách đi du lịch Trung Quốc đi theo đoàn vào giữa những năm 2000.


Chỉ trong một thập kỷ, khách du lịch Trung Quốc đã vượt Nhật Bản và Đức để trở thành nhóm khách chi tiêu nhiều nhất tại Châu Á và toàn thế giới. Điều này thúc đẩy nhiều nước chào mời thủ tục cấp visa ưu đãi cho khách Trung Quốc.

 

Khách du lịch Trung Quốc. Nguồn:[i]Internet[/i]Khách du lịch Trung Quốc. Nguồn:Internet

 

Trong khi một bộ phận khách du lịch Trung Quốc đam mê mua sắm các loại hàng hiệu đẳng cấp thế giới thì đa số đơn giản chỉ mua các nhu yếu phẩm hàng ngày như dầu gội đầu, kem đánh răng, bột giặt, thuốc tây, tã và thực phẩm cho trẻ nhỏ. Điều này đặc biệt đúng đối với khách du lịch đến từ tỉnh Quảng Đông và các khu vực miền Nam khác. Nhờ có Chương trình thăm viếng đơn lẻ (chương trình có hiệu lực ngày 28/7/2013 theo đó công dân Trung Quốc được phép một mình đi đến Hong Kong hoặc Macau; trước đó, công dân Trung Quốc đại lục chỉ được đến hơn vùng lãnh thổ này theo diện visa công tác hoặc du lịch theo đoàn - ND), người dân Trung Quốc đại lục có thể một mình đến Hong Kong và Macau, thay vì đi theo đoàn, để “ôm” về cả kho nhu yếu phẩm sinh hoạt.


Hiện tượng này chỉ ra những điểm đặc thù trong sự phát triển của Trung Quốc khi hàng triệu người dân nước này vượt ra biên giới nước mình để tìm kiếm hàng hóa tiêu dùng có chất lượng cao hơn nhằm đáp ứng nhu cầu hàng ngày. Ví dụ, các sản phẩm cho trẻ nhỏ rất được ưa chuộng sau khi xảy ra vụ bê bối sữa nhiễm melamine năm 2008. Với nhiều người Trung Quốc, đi sang Hong Kong hoặc Macau là cách đỡ tốn thời gian và tiền bạc nhất để mua được những mặt hàng như thế này. Hong Kong, với dân số 7 triệu người, đã đón tới 40 triệu lượt khách du lịch từ đại lục năm 2015, 60% trong số này là đến và về trong ngày.


Du lịch cũng có mối quan hệ chặt chẽ với tình hình di dân trong khu vực. Châu Á hiện chiếm phần lớn lượng dân di cư giữa các nước láng giềng cũng như di cư sang các nước khác. Nhiều khách du lịch đi qua biên giới sang nước láng giềng nhưng không phải để “du lịch” mà để tìm việc làm ngắn hạn, tận dụng cơ hội đầu tư ở nước ngoài hoặc tìm cơ hội học tập.


Người dân từ những nước kém phát triển ở Châu Á có xu hướng tìm cơ hội việc làm và học tập ở những nước phát triển hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp đến từ những nước phát triển hơn và có nền kinh tế đang mở rộng lại quan tâm khai thác nguồn lao động giá rẻ ở những nước như Lào, Việt Nam, Campuchia và Myanmar.


Nhiều người Trung Quốc đi du lịch nước ngoài để tìm kiếm cơ hội đầu tư. Tại khu vực biên giới Việt-Trung, các đại lý du lịch thường tiếp nhiều khách hàng là doanh nhân hay thương nhân Trung Quốc. Giới giàu có mới nổi của Trung Quốc cũng đổ xô đến Hàn Quốc để thăm dò, đầu tư vào thị trường bất động sản.


Trung Quốc có mối quan hệ xuyên biên giới ở mức độ đáng kể với Hong Kong. Mỗi năm có hơn 40.000 người Trung Quốc đại lục đến Hong Kong chỉ để đoàn tụ gia đình. Hầu hết trong số này đều đến Hong Kong nhiều lần trong thời gian vài năm để đủ điều kiện được cấp giấy pháp thường trú.


Từ năm 1997 đến nay, ngày càng nhiều sinh viên Trung Quốc đăng ký theo học các trường đại học Hong Kong. Có nhiều nguyên nhân lý giải điều này, trong đó có các yếu tố như Hong Kong ở sát cạnh đại lục, học phí tương đối thấp và chính sách cho phép sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp của Hong Kong được làm việc tại đây bất kể thời điểm tốt nghiệp là năm nào. Nhiều sinh viên đại lục cũng coi Hong Kong là bước đệm để tìm cơ hội ở nước ngoài. Sự chảy máu tài năng đáng kể này đang thực sự khiến chính phủ Trung Quốc đau đầu.


Cả các nước đón khách du lịch lẫn những nước có công dân đi du lịch tại Châu Á đều sẽ phải hoạch định những chiến lược dài hơi để quản lý tốt hơn những dòng khách du lịch này. Người dân Châu Á cũng cần chuẩn bị cho những thay đổi nhanh chóng về các yếu tố động lực học của chính nơi mình sinh sống cũng như sự biến động về môi trường nhân khẩu xuất phát từ những dòng khách du lịch quan biên giới cả ngắn hạn và dài hạn này.


Yuk Wah Chan là Giáo sư trợ giảng tại Khoa Nghiên cứu Châu Á và Quốc tế, Đại học City - Hong Kong.