Kinh tế Trung Quốc

Chảy máu tài sản quá nhiều, Trung Quốc bắt đầu sờ đến cơn điên chi tiêu của các câu lạc bộ bóng đá!

Thứ tư, 18-01-2017 00:08 632

Năm 2016 đã mất tới 300 tỷ USD do chảy máu vốn ra nước ngoài, Trung Quốc bắt đầu "sờ" đến cơn điên mua sắm của các câu lạc bộ bóng đá nước này, cho dù đây là môn thể thao mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công khai thể hiện sự yêu thích và bảo trợ!

 

Nguồn: Even soccer cannot escape China's war on capital flight - Nikkei Asian Review, 16/01/2017


Biên dịch: Dương Huy Quang


Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không dấu giếm tình yêu của mình dành cho môn bóng đá, nhưng điều này sẽ không ngăn cản việc giới chức nước này cố gắng kiềm chế cơn điên tiêu tiền của các câu lạc bộ trong nước trong nỗ lực khống chế tình trạng chảy máu vốn.


"Vụ chuyển nhượng này tốt cho tôi, cho Chelsea,và cho Shanghai SIPG. Tôi rất hạnh phúc được đến với Giải Bóng đá nhà nghề Trung Quốc", đây là những lời của cầu thủ quốc tế người Brazil Oscar nói với hãng tin Sky Sports sau khi chuyển từ Giải Ngoại hạng Anh sang câu lạc bộ Shanghai SIPG tháng 1 này. Vụ chuyển nhượng được cho là trị giá tới 51 triệu bảng, đồng nghĩa với việc Oscar là cầu thủ đắt giá nhất chuyển đến chơi bóng tại Trung Quốc tính đến thời điểm này.


Trong khi đó, địch thủ cùng thành phố là Shanghai Shenhua cũng nhanh chân không kém trong việc tăng cường lực lượng bằng việc lôi kéo cựu tiền đạo quốc tế người Argentina Carlos Tevez với mức lương được cho là lên tới 32 triệu bảng/năm.

 

Oscar là vụ chuyển nhượng khủng gần đây nhất, nhưng chắc chắn chưa phải cuối cùng, tại Giải Bóng đá nhà nghề Trung Quốc. Ảnh: InternetOscar là vụ chuyển nhượng khủng gần đây nhất, nhưng chắc chắn chưa phải cuối cùng, tại Giải Bóng đá nhà nghề Trung Quốc. Ảnh: Internet


Đây chỉ là những thương vụ mới nhất trong số hàng loạt các thỏa thuận chuyển nhượng giữa các câu lạc bộ Trung Quốc và các cầu thủ nổi tiếng trên khắp thế giới cũng như các vụ doanh nhân Trung Quốc vung tiền mua các câu lạc bộ Châu Âu. Những động thái này đều được khuyến khích bởi tham vọng của ông Tập nhắm đến biến Trung Quốc thành siêu cường bóng đá thế giới.


Chắc mẩm nhà nước đã bật đèn xanh, các câu lạc bộ Trung Quốc đã bỏ ra tới 296 triệu USD tiền phí chuyển nhượng chỉ trong tháng 1/2016 – tăng 244% so với cùng kỳ năm 2015. Năm 2015 cũng chứng kiến các câu lạc bộ bóng đá Anh như West Bromwich Albion, Aston Villa và Wolverhampton Wanderers rơi vào tay các ông chủ Trung Quốc; ngoài ra còn có các câu lạc bộ của Italia như Inter Milan, AC Milan và câu lạc bộ OCG Nice của Pháp.


Nhưng gió dường như đã bắt đầu xoay chiều


Mất kiểm soát


Cũng giống như tình yêu bóng đá của ông Tập, việc Trung Quốc đang chảy máu vốn trầm trọng cũng không phải điều gì bí mật. Sự suy yếu của đồng Nhân dân tệ (NDT) đã khiến nhiều người mất niềm tin vào đồng nội tệ, và các nhà đầu tư cả cá nhân lẫn doanh nghiệp đều đang tìm kiếm nơi trú ẩn ở nước ngoài cho tài sản của mình.


Việc mua các câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng là phương cách thuận tiện để che giấu việc tuồn tiền ra nước ngoài dưới hình thức đầu tư.


Trung Quốc có thể đã hứng chịu mức thâm hụt vốn thuần tồi tệ nhất từ trước đến nay trong năm 2016 với số tiền 300 tỷ USD, tăng 60% so với năm 2015. Dòng vốn thoát ra nước ngoài dẫn đến cái vòng luẩn quẩn là NDT mất giá so với USD (mức mất giá năm 2016 là 6%) - trong khi chính phủ thì bị trói tay trói chân bởi cam kết để thị trường có nhiều tiếng nói hơn trong việc quyết định giá trị đồng tiền – và dự trữ ngoại hối giảm sút (dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đã giảm 6 tháng liên tiếp xuống mức thấp nhất từ năm 2011, hiện ở ngay trên mức nguy hiểm là 3 nghìn tỷ USD).

 

Giới chức Trung Quốc đã buộc phải can thiệp. Tháng 11 năm ngoái, các biện pháp kiểm soát vốn đã được thắt chặt. Các giao dịch chuyển nhượng và trao đổi có giá trị trên 5 triệu USD giờ đây phải được xét duyệt; các vụ mua bán và sáp nhập ở nước ngoài cũng vậy.

 

                                                                             Dòng tiền chảy ra nước ngoài của Trung Quốc tỷ lệ nghịch với tỷ giá của đồng NDT so với USDDòng tiền chảy ra nước ngoài của Trung Quốc tỷ lệ nghịch với tỷ giá của đồng NDT so với USD                                          

Trên mặt trận tiền tệ, dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (tức ngân hàng trung ương của nước này), các ngân hàng quốc doanh đã hạn chế nguồn cung tiền cho thị trường tiền tệ ngắn hạn vào đầu tháng 1; động thái này đã khiến lãi suất cho vay qua đêm liên ngân hàng tại Hong Kong và đồng NDT có chiều hướng tăng lên. Giá của đồng tiền kỹ thuật số bitcoin, một phương tiện phổ biến để các nhà đầu tư tuồn tiền ra nước ngoài, đã giảm mạnh sau khi biện pháp này được áp dụng.


Trong tất các diễn biến này, điều có ảnh hưởng lớn nhất tới bóng đá Trung Quốc là tuyên bố chung được đưa ra tháng 12/2016 của Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia, Bộ Thương mại, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Cục Quản lý Nhà nước về Ngoại hối. Các cơ quan này cho biết họ đang "theo dõi sát sao” các xu hướng đầu tư ra nước ngoài không hợp lý” trong những lĩnh vực như bất động sản, khách sạn, phim ảnh, giải trí và các câu lạc bộ thể thao.


Trong một diễn biến khác gần đây, cơ quan quản lý cao nhất về thể thao của Trung Quốc – tức Tổng cục Thể thao Trung Quốc – đã ra một thông báo cam kết sẽ hạn chế mức chi tiêu của các câu lạc bộ bóng đá mà cơ quan thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã đã mô tả là “ngoài tầm kiểm soát". Tổng cục này bóng đá Trung Quốc phải "kiểm soát lương (trả cho các cầu thủ nước ngoài) ở mức hợp lý " và phải "áp dụng một hệ thống kế toán thống nhất giữa các câu lạc bộ, đồng thời loại khỏi giải các câu lạc bộ có nợ xấu".


Báo cáo tài chính của Câu lạc bộ Guangzhou Evergrande Taobao, câu lạc bộ duy nhất niêm yết cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán, là một trường hợp điển hình có thể nằm trong tầm ngắm theo nội dung khuyến cáo nói trên.


Câu lạc bộ này báo cáo doanh thu 380 triệu NDT trong năm 2015, nhưng giá vốn hàng bán – do giá mua cầu thủ lớn – lên tới 1,26 tỷ NDT. Khoản lỗ hoạt động 916 triệu NDT và lỗ thuần 953 triệu NDT là đủ để bất cứ doanh nghiệp nào khác phải phá sản.


Nhưng Evergrande gượng dậy qua khủng hoảng nhờ được tăng vốn; tài sản ròng của câu lạc bộ đã tăng gấp đôi từ 524 triệu NDT vào cuối năm 2015 lên 1,08 tỷ NDT cuối tháng 6/2016 và số lượng cổ đông tăng từ 2 lên 8. Các chuyên gia cho biết tình hỉnh của các câu lạc bộ khác cũng không khá khẩm hơn.

 

Ông Tập Cận Bình rất yêu thích môn bóng đá. Ảnh: ReutersÔng Tập Cận Bình rất yêu thích môn bóng đá. Ảnh: Reuters


"Về quy định quản lý chặt hơn, tôi cho rằng ảnh hưởng sẽ hạn chế", Shin Satozaki, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách lĩnh vực kinh doanh thể thao tại Công ty Tư vấn tài chính Deloitte Tohmatsu, nói. Ông Shin nói thêm: "Đầu tư vào các câu lạc bộ [và cầu thủ] nước ngoài có thêm tác dụng là nâng cao nhận biết về sức mạnh của nền kinh tế Trung Quốc, điều này cũng đi đôi với niềm tự hào dân tộc.


Thật khó để cho rằng trào lưu đầu tư này sẽ xoay chiều hoàn toàn bởi sự kiểm soát đầu tư ra nước ngoài chặt chẽ hơn”.


Tuy nhiên, ông Satozaki cũng cho rằng việc áp đặt hạn chế đối với việc chi tiêu của các câu lạc bộ cũng là điều sẽ có tác động. "Như với báo cáo tài chính của Evergrande", Satozaki nói, "Tôi nghĩ có thể nói rằng ban lãnh đạo câu lạc bộ đang mở rộng hoạt động theo cách thức khác với những nguyên tắc kinh doanh cơ bản. Bất kể việc này có lành mạnh hay không, thì rõ ràng nó cũng đã là động lực cho sự tăng trưởng của Giải Bóng đá nhà nghề Trung Quốc, và việc hạn chế động lực này sẽ làm mất đi xung lực tăng trưởng”. Theo ông Satozaki, để giảm nhẹ rủi ro này, giải đấu sẽ phải áp dụng các quy chế được soạn thảo hợp lý làm cơ sở cho việc điều hành các câu lạc bộ một cách lành mạnh.