Kinh tế Việt Nam

Vì sao lệnh cấm xe máy của Việt Nam sẽ không có ý nghĩa?

Thứ ba, 11-07-2017 14:12 1309

Xe bốn bánh là không cần thiết, đặc biệt là ở các thành phố, bởi chúng chiếm nhiều không gian trong khi thường chỉ chở một người. Chúng đỗ trên lối đi bộ, phá hủy lối đi và làm đường xá tắc nghẽn. Người đi bộ buộc phải đi bộ song song với ô tô vào giờ cao điểm, và thực tế là xe máy là sự lựa chọn hợp lý khi mà ô tô bất lực. 

 

Nguồn: Luke Hunt - "Why Vietnam’s Motorbike Ban Makes No Sense", The Diplomat, 07/07/2017

 

Biên dịch: Dương Huy Quang


Những năm gần đây, giao thông đã nổi lên như một trong những vấn đề hàng đầu đối đầu với các đô thị tại Đông Nam Á. Sự tích tụ của cải đã đến sự thèm khát những chiếc xe lớn và/hoặc đắt tiền. Đương nhiên, điều này đã tạo nên tình trạng tắc nghẽn lớn hơn trên đường phố và trong nhiều trường hợp là những vấn đề lớn hơn nhiều cho các chính phủ.


Các nhà quy hoạch đô thị Việt Nam trong Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội dường như đã chịu đựng đủ. Họ đã tuyên bố cấm xe máy vào năm 2030, một động thái dự kiến sẽ làm giảm ùn tắc giao thông và hạn chế tai nạn trên đường phố.


Phó Chủ tịch Nguyễn Tiến Minh cho biết: "Khoảng 70% tai nạn giao thông liên quan đến xe máy, chứng tỏ người điều khiển xe máy là những người có nguy cơ tai nạn giao thông đường bộ cao nhất”.


Hội đồng cũng cho biết họ sẽ cải thiện giao thông công cộng, dự kiến một nửa trong số 7 triệu dân của thành phố sẽ sử dụng giao thông công cộng trong 13 năm tới so với tỷ lệ 12% hiện tại.


Nhưng, như tổ hợp truyền thông Anh Quốc BBC lưu ý, người dân đang nghi ngờ rằng không biết liệu điều này liệu có thực sự hiệu quả hay không. Quả thực, ngay cả các tờ báo thân thiện với chính phủ cũng đang đặt ra những nghi ngờ về lập luận của hội đồng nhân dân.


Những người chỉ trích cho rằng chưa kể đến các yếu tố khác, các cuộc điều tra do giới chức Hà Nội tiến hành nhằm hậu thuẫn hỗ trợ cho kế hoạch của họ là không đáng tin cậy.


Hà Nội, giống như các thành phố khác tại Đông Nam Á, từng là nơi mà người đi bộ có thể dễ dàng đi lại. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, giới chức quyết định xây dựng lại trên cơ sở hạ tầng hiện tại vì nhiều lý do khác nhau, bao gồm cả việc đất đai xung quanh thuộc sở hữu của những người có ảnh hưởng về chính trị và việc quy hoạch lại sẽ khiến giá trị tài sản của họ tăng mạnh.

 

Theo tác giả, việc Hà Nội cấm xe máy sẽ không có nhiều tác dụng, mà nên cấm ô tô. Ảnh: InternetTheo tác giả, việc Hà Nội cấm xe máy sẽ không có nhiều tác dụng, mà nên cấm ô tô. Ảnh: Internet

 
Kết quả là, mật độ dân số tăng vọt, kéo theo là tình trạng tắc đường và ùn tắc giao thông kéo dài đến mức độ làm người ta ngán ngẩm. Những nơi trước đây từng là những con đường, những tuyến phố quyến rũ với hàng me và nhà cửa hai bên đường giờ chỉ còn là những bãi đậu cho những chiếc xe kềnh càng.

 

Điều này càng được thể hiện rõ ở thành phố Hồ Chí Minh. Rất ít người sống ở Quận 1 – vốn nổi tiếng về lịch sử, nghệ thuật, các cửa hàng sách, đồ cổ và sự pha trộn cổ điển của dân cư thuộc mọi tầng lớp.

 

Xe bốn bánh là không cần thiết, đặc biệt là ở các thành phố, bởi chúng chiếm nhiều không gian trong khi thường chỉ chở một người. Chúng đỗ trên lối đi bộ, phá hủy lối đi và làm đường xá tắc nghẽn. Người đi bộ buộc phải đi bộ song song với ô tô vào giờ cao điểm, và thực tế là xe máy là sự lựa chọn hợp lý khi mà ô tô bất lực.


Tuy nhiên, những chiếc xe lớn như Toyota Tundra là biểu tượng về địa vị cho những người giàu có và những nơi như Campuchia, chúng cực kỳ phổ biến trong giới có quan hệ chính trị, thường được gọi là Khmer Riche.

 

Ngược lại, các loại xe đạp tương đối ít phổ biến trong những người có tư tưởng khẳng định địa vị xã hội tại châu Á bởi chúng bị coi là thuộc về người nghèo và thường gợi nhớ đến những bất bình đẳng khó chịu của các thị trấn họ đang sinh sống. Xe máy là một biểu tượng địa vị không mong muốn, ít thu hút; cấm xe máy, tức là cấm cửa người nghèo.

 

Ở đây, ví dụ của Trung Quốc là xác đáng, với một đất nước trong vòng hai thập kỉ đã chuyển mình từ một xã hội mà những chiếc xe đạp sạch và rẻ tiền là một phương thức vận chuyển phổ thông thành một xã hội đặc trưng bởi những chiếc xe hơi hiện đại ở các thành phố lớn, nơi mà không khí trở nên ô nhiễm và việc chỉ đi làm rồi về nhà cũng đã là một cơn ác mộng.


Đề xuất cấm xe máy của Hà Nội cũng gợi nhớ lại cách thông báo được đưa ra vào năm 1993, cũng với cách thức lập luận tương tự. Vào thời điểm đó, thành phố tuyên bố sẽ dành nhiều thời gian để cải thiện mạng lưới giao thông công cộng đã xuống cấp, đặc biệt là hệ thống đường sắt đã quá xập xệ. Người ta đã đưa ra những lời hứa về một hệ thống giao thông nhanh và hiện đại.


Thay vào đó, những gì thực sự xảy ra là khiêm tốn hơn nhiều. Chẳng hạn, cùng một đoàn tàu trước đây đã thực hiện hai vòng chạy quanh thành phố mỗi ngày đã được sử dụng để chạy thêm vài chuyến nữa và việc này giới chức tán dương như là một thành tựu tuyệt vời.


Việc chính quyền có hay không có khả năng thực sự cải thiện giao thông công cộng đến mức người dân để xe máy - và quan trọng hơn là ô tô - của mình ở nhà vẫn là vấn đề đáng nghi ngờ.

 

Do đó việc cấm xe máy đề xuất là không có nhiều ý nghĩa. Một lệnh cấm như vậy nên dành cho ô tô. Ở khía cạnh nào đó, cần phải khuyến khích xe máy, cùng với việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng và những phương tiện đi lại vận chuyển khác như xe đạp.